Home Blog

”አዲስ አበባ የሁላችንም ከተማ ናት” ከንቲባ ታከለ ኡማ | Awaze News

0

አዲሱ የአዲስ አበባ ከተማ ምክትል ከንቲባ ታከለ ኡማ በንቲ (ኢንጂነር) የድሃውን ማህረሰብ ፍላጎት ለሟሟላት ተግተው እንደሚሰሩ ለቢቢሲ ተናገሩ።

በሥራ ዘመናቸው የከተማዋ ነዋሪ ዋነኛ ችግር የሆነውን የመኖሪያ ቤት እጥረትን ጨምሮ፣ የውሃ እና የትራንስፖርት አገልግሎቶችን በመካከለኛ እና ዝቀተኛ ገቢ ለሚኖሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ለማዳረስ ሀሳብ መሰነቃቸውን አክለው ገልጸዋል።

የኬሚካል ኢንጂነሪንግ ምሩቅ የሆኑት አቶ ታከለ፤ የአዲስ አበባ ከተማ ምክር ቤት አባል ስላልሆኑ በምክትል ከንቲባነት የተሾሙ ቢሆንም የከንቲባውን ሥራ እንደሚሰሩ ተገልጿል።

ሹመታቸው ከተገለጸበት ቀን ጀምሮ የበርካቶች መነጋገሪያ ሆነውም ቆይተዋል። ሹመታቸውን የሚቃወሙ ወገኖች ከሚከራከሩባቸው ምከንያቶች መካከል፤ የከተማዋ ተወላጅ ስላልሆኑ ከተማዋን ለማስተዳደር የውክልና ጉድለት አለባቸው፣ ብሔር ዘመም አቋማቸው የበርካታ ብሔረሰቦች መናገሻ የሆነችው አዲስ አበባን ካለ አድልዎ ለመምራት ያላቸው አቋም አጠራጣሪ ነው የሚሉት ይገኙበታል።

በሌላ በኩል ሹመታቸውን የሚደግፉ ሰዎች የሥራ አፈጻጸም ችሎታቸው እንጂ ብሔራቸው ከጥያቄ ውስጥ መግባት የለበትም፣ ተሰናባቹን ከንቲባን ጨምሮ በርካታ የኦሮሞ ተወላጆች ለተከታታይ በርካታ ዓመታት ከተማዋን አስተዳድረዋል የኢንጂነር ታከለ ጉዳይም ከዚህ የተለየ አይሆንም ሲሉ ይከራከራሉ።

በእነዚህ ሀሳቦች ላይ ያላቸውን ምላሽ የተጠየቁት አዲሱ ከንቲባ ታከለ ኡማ ለተሰነዘሩት የድጋፍ እና የነቀፌታ አስተያየቶች አክብሮት እንዳላቸው ገልፀዋል።

”አዲስ አበባ የኢትዮጵያዊነታችን መገለጫ፣ የሁላችንም ከተማ ናት ብዬ አምናለሁ። ከኢትዮጵያዊነት አልፎም የአፍሪካዊነት መገለጫ ናት፤ ምክንያቱም የአፍሪካ ህብረት መቀመጫም ናትና። ይህ እምነቴ ዛሬ የመጣ ሳይሆን ከልጅነቴ ጀምሮ አብሮን ያደገ ነው” ብለዋል።

አዲሱ ከንቲባ ከአዲስ አበባ ብዙም ሳይርቁ መወለዳቸውና ማደጋቸው በከተማዎ ውስጥ የሚኖሩ ብሔር ብሔረሰቦችን ባህል እና ሥነ-ልቦናን እንዲረዱት እንዳገዛቸው ተናግረዋል። ለወደፊቱ የከተማዋን ነዋሪዎች በእኩል ዐይን የማስተዳደር፤ በተለይ ደግሞ የድሃውን ማህበረሰብ ፍላጎት ከምንጊዜም በላይ ለማሟላት የተቻላቸውን እንደሚያደርጉም አክለዋል።

አቶ ታከለ እስከ ከነቲባ ሆነው እሰከ ተሾሙበት ጊዜ የኦሮሚያ የትረስንፖርት ቢሮ ሃላፊ ሆነው ሲያገለግሉ ነበር። ከዚያ ቀደምም የተለያዩ የኦሮሚያ ከተሞች ከንቲባ ሆነው አገልግለዋል።

ከሦስት ዓመታት በፊት በመላው ኦሮሚያ ተቀጣጥሎ ለነበረው ተቃውሞ ዋነኛ መነሻ ተደርጎ የሚወሰደው የአዲስ አበባ እና የኦሮሚያ ልዩ ዞን የተቀናጀ ማስተር ፕላን የተባለው የመንግሥት እቅድ ነበር። ዕቅዱ ለህዝብ ውይይት ሳይቀርብ የመንግሥት ሃላፊዎች በእቅዱ ላይ ተወያይተው ነበር።

አቶ ታከለም በኦሮሚያ ክልል ቴሌቪዥን በተላለፈ ውይይት ላይ ስለ እቅዱ የሰጡት አስተያየት የብዙዎችን ቀልብ የያዘ ነበር። አቶ ታከለ በሰጡት አስተያየት ”የአንድ ከተማ ፍላጎት ሳይሆን ይህ የማንነት ጥያቄ ነው። አዲስ አበባ እና በዙሪያዋ የመገኙ ከተሞችን ሊያሳድግ የሚችል ዕቅድ ሲታሰብ የኦሮሞን ማንነት፣ ፖለቲካ፣ ባህል እና ታሪክ ሊጎዳ በማይችል መልኩ መሆን አለበት። አርሶ አደሮችን እየገፋ የሚያድግ ኦሮሚያም ሆነ አዲስ አበባ እኔ በግሌ አልፈልግም” ሲሉ አስተያየታቸውን ሰጥተው ነበር።

አቶ ታከለም ከቢቢሲ ጋር በነበራቸው ቆይታ ማስተር ፕላኑን አስመልክቶ የሰጡት አስተያየት የበርካቶች የተቃውሞ ምክንያት መሆን የለበትም ብለዋል።

”በወቅቱ የሰጠሁት አስተያየት በተለየ መልኩ መተርጎም የለበትም፣ የስጋት ምንጭም መሆን የለበትም” ይላሉ። ”አዲስ አበባ ብቻ ሳትሆን የትኛውም ከተማ ደሃውን ህብረተሰብ መግፋት የለበትም።”

አሁንም ቢሆን ”ጥቂት ግለሰቦች የአርሶ አደሩ መሬት ላይ ባለጸጋ ሆነው አርሶ አደሩንና የአርሶ አደሩን ልጅ ጥበቃ እና የጉልበት ሰራተኛ ሆኖ ማየት አልፈልግም። ይህ ደግሞ ኦሮሞን ብቻ የሚመለከት ብቻ ሳይሆን በከተማዋ እና በዙሪያዋ የሚኖሩትን ሁሉ የሚመለከት ነው” ብለዋል አቶ ታከለ።

ከሳምንታት በፊት ከንቲባ ድሪባ ኩማን የተኩት ታከለ ኡማ የአዲስ አበባ 32ኛው ከንቲባ ናቸው።

ታከለ ኡማ ማን ናቸው?

አቶ ታከለ 1976 ዓ.ም በምዕራብ ኦሮሚያ አምቦ አቅራቢያ ተወለዱ። የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርታቸውን በጎሮ ሶሌ እና ቶኬ ተምረዋል። የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን ደግሞ በጉደር እና አምቦ ተከታትለዋል።

የ12ኛ ክፍል ማልቀቂያ ከፍተኛ ውጤት በማምጣት አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ከተመደቡ በኋላ በኬሚካል ኢንጂነሪንግ ተመረቁ። በ2000 ዓ.ም ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በአካባቢ ምህንድስና (ኢንቫሮመንታል ኢንጂነሪንግ) ሁለተኛ ዲግሪያቸውን አግኝተዋል።

አቶ ታከለ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሪ ሳሉ ነቁ የፖለቲካ ተሳትፎ ነበራቸው። በተማሪነት ዘመናቸው በዶ/ር መረራ ጉዲና ይመራ የነበረው የኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ (ኦብኮ) ደጋፊ እንደነበሩ ይናገራሉ፤ በኋላም በ1999 ኦህዴድን ተቀላቅለዋል።

አቶ ታከለ የአዲስ አበባ ምክትል ከነቲባ ሆነው ከመሾማቸው በፊት በኦሮሚያ ክልል ደረጃ በተለያዩ የሥራ ሃላፊነቶች አገልግለዋል። ከእነዚህም መካከል የኦሮሚያ ትራንስፖርት ቢሮ ሃላፊ፣ የሱሉልታ ከተማ ከንቲባ እና የሆለታ ከተማ ከንቲባ ሆነው ማገልገላቸው ይጠቀሳሉ።

የሚያፋጁንን ሳይሆን የሚበጁንን ይዘን እንጓዝ | AddisZemen

0

በመደመር ዕሳቤ የተጀመረው የለውጥ ጉዞ የተለያዩ ስኬቶችን በማስመዝገብ አሁንም ቀጥሏል፡፡ ለ20 ዓመታት በቁርሾ ውስጥ የነበሩት ኢትዮጵያና ኤርትራ ዳግም ግንኙነታቸውን እንዲያድሱ ከማድረግ በተጨማሪ በኢኮኖሚ፣ በፖለቲካና በማህበራዊ ዘርፎች አመርቂ ውጤቶች ተመዝግበዋል፡፡
ይህም ሆኖ ታዲያ በማወቅም ይሁን ባለማወቅ ጥቂቶች የለውጡን ጉዞ ለማደናቀፍ ሲጥሩ ተስተውሏል፡፡ ድርጊቱ የማያዋጣና የማይበጅ መሆኑን መንግሥት በተደጋጋሚ በማስገንዘብ ከዕኩይ ድርጊቱ ፊትና ጀርባ የቆሙ አካላት የሠላሙን ጎዳና እንዲከተሉ ጥሪ ሲያቀርብ ቆይቷል፡፡ እውነታው ይህ ቢሆንም ታዲያ አሁንም በተለያዩ አካባቢዎች የአገሪቱን ሠላምና መረጋጋት የሚያውኩ፣ህዝቡን ለስጋት የሚዳርጉ ግጭቶች እየተከሰቱ ነው፡፡ እነዚህን ዕኩይ ድርጊቶች ለመግታትና የድርጊቱን ተዋናዮች ሥርዓት ለማስያዝ መንግሥት ከሠላም ጥሪው ያለፈ እርምጃ ለመውሰድ ተዘጋጅቷል፡፡ መንግሥት ሠላምን የማስከበር፣ የዜጎችን በሠላም የመንቀሳቀስ መብትን የማስጠበቅና የማረጋገጥ ኃላፊነት አለበት፡፡
ግጭት ለመፍጠር የሚንቀሳቀሱ አካላትን ለህግ የማቅረብ፤ በተለያዩ የአገሪቱ አካባቢዎች እየተከሰቱ ያሉ ግጭቶችን ለመከላከል፣ ለማርገብና ለማምከን የመከላከያ ሠራዊትና የፌዴራል ፖሊስ ኃላፊነታቸውን እንዲወጡና ተጠያቂዎቹንም ለፍርድ እንዲያቀርቡ ትዕዛዝ ተሰጥቷል፡፡ በተለይም በሶማሌና ኦሮሚያ ክልል የተከሰቱ ግጭቶችን ለመፍታት በተለያዩ ጊዜያት የተደረገው ጥረት ዘላቂ መፍትሔ ሊያመጣ ባለመቻሉ የፌዴራል መንግሥት ጣልቃ ለመግባት ተገዷል፡፡ የሁለቱ ክልሎች ርዕሳነ መስተዳድሮችም የፌዴራል የጸጥታ ኃይል ጣልቃ በመግባት የጸጥታ፣ የሠላምና መረጋጋት ሥራ እንዲሰራ፤ እንዲሁም የሕግ ማስከበር ኃላፊነቱን እንዲወጣ ተስማምተዋል። ለአፈጻጸሙም ቅንጅት በመፍጠር አስፈላጊውን ድጋፍና ትብብር እንደሚያደርጉ አረጋግጠዋል፡፡
ሠላምን ለማስከበር የተደረሰው ስምምነት እንደ አገር ወሳኝና ተገቢ መሆኑ አያጠያይቅም፡፡ ህዝብና አገርን ለስጋት የሚዳርጉና የሚጎዱ ግጭቶችን ማስቆም ጊዜ የማይሰጠውና ህገ መንግስታዊ ግዴታም ነው፡፡ ለሰው ህይወት መጥፋትና አካል መጉደል ፤ ለዜጎች መፈናቀልና ንብረት መውደም ምክንያት የሆነውን ግጭት ማስቆም አስፈላጊ ነው፡፡ የዜጎችን ሕይወት ለመታደግ፤ ግጭትን የሚያባብሱ አካላት ከድርጊታቸው እንዲቆጠቡ፣ የተፈጠረውን ብሩህ ተስፋ ለማስቀጠል በፍቅርና አብሮነት ሕዝቡ እንዲተጋ፤ ከዚህ በተቃራኒው የሚፈጸሙ ተገቢ ያልሆኑ ድርጊቶችን ለመከላከልም ይረዳል፡፡
ይህም ሆኖ ግን በዚህ ድርጊት የተሰለፉ አካላት የሠላሙን ጎዳና በመምረጥ ሂደቱን ለመለወጥና ለማስተካከል ቢተጉ አዋጭና ተመራጭ ነው፡፡ በግጭትና ሁከት የተሰለፋችሁ አካላት የያዛችሁት መንገድ አክሳሪና ከፍተኛ ዋጋ የሚያስከፍላችሁ መሆኑን ተገንዝባችሁ ወደ ሠላሙ ጎዳና መቀላቀሉ ይበጃችኋል፡፡ ሠላምን በመጥላት አንዳችም ትርፍ እንደማይገኝ ካለፈው የጥፋት ታሪክ መማር ይቻላል፡፡ በግጭትና ሁከት ያተረፈም፤የተጠቀመም አካል የለም፤ወደ ፊትም አይኖርም፡፡ በግጭት ውስጥ ያለፉና በግጭት ውስጥ ያሉ የጎረቤትና የሩቅ አገራት ተሞክሮም ይህንኑ እውነታ ነው የሚያስረዳን፡፡ ስለሆነም ደማቁን የፍቅርና የይቅርታ ጥሪ በመቀበል በሠላሙ በር መመላለሱ ያዋጣል፡፡ መንግሥት የኃይል እርምጃ ለመውሰድ እስኪገደድ ድረስ ግጭትን በማራገብና በማቀጣጠል የጨለምተኝነት ጎዳና መጓዝ ውጤቱ ትልቅ ዋጋን ከማስከፈል የዘለለ አይሆንም፡፡ በግጭትና ሁከት ድርጊት በቅርበትም ይሁን በርቀት ከመሳተፍ መቆጠብ ይገባል፡፡
የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች፣ አክቲቪስቶች፣ጦማርያን አርቲስቶችና በተለያዩ ዘርፍ የተሰማሩ ባለሙያዎችም ግጭትን የሚቀሰቅሱ፣በዜጎች መካከል መቃቃርን የሚፈጥሩ ጽሑፎችና ኪነጥበባዊ ሥራዎችን ከማቅረብ መቆጠብ ይኖርባቸዋል፡፡ የማይበጅ አመለካከትን በህዝብ ውስጥ ከመዝራት ስሜታዊ አባዜ መውጣት ያስፈልጋል፡፡ ህዝብን የሚያጣሉና የሚለያዩ የጥላቻ ጡቦችን ለመደርደር ከመሽቀዳደም ፣ የእርቅና የፍቅር ድልድዮችን ለመገንባት መጣደፍ ይሻላል፡፡
አገር ለልማት ስትተጋ የሁሉም ጥረትና የነቃ ተሳትፎ ወሳኝ ነው፡፡ በተለይም የአገሪቱን ኢኮኖሚ እየተፈታተነ የሚገኘውን የውጭ ምንዛሬ እጥረት ለመቅረፍ የተጀመረውና አበረታች ውጤት እያስገኘ ያለውን የውጭ ምንዛሬ ግኝት ለማሳደግ ሁሉም የበኩሉን ሊወጣ ግድ ይላል፡፡ በህገ ወጥ መንገድ የውጭ ምንዛሬ ግብይት የሚያካሂዱና የሚያከማቹ አካላት ከዚህ ድርጊታቸው ሊቆጠቡ ግድ ይላቸዋል፡፡ አገር በውጭ ምንዛሬ እጥረት እየታመሰች በየጓሮው የውጭ ምንዛሬ ንግድ ማጧጧፍ በአገርና በህዝብ ላይ መቆመር ነው፡፡ ስለሆነም የዚህ ተዋናዮች ህጋዊውን መስመር በመከተል በመንግሥት ለቀረበው ጥሪ ፈጣን ምላሽ መስጠት ይጠበቅባቸዋል፡፡
ኅብረተሰቡ በተለያዩ የአገሪቱ አካባቢዎች ግጭት ለማስነሳት የሚፈልጉ አካላትን ባለመተባበር ፊት ሊነሳቸውና ለሚመለከተው አካል በመጠቆም ህገ ወጥ ድርጊቱን ለማምከን የሚደረገውን ጥረት ማገዝ ይኖርበታል፡፡ ጊዜው አንድነት የሚሰበክበትና በተባበረ ክንድ ለለውጥና ልማት የሚተጋበት የመደመር ጉዞ እንጂ መከፋፈልና ጥላቻ የሚቀነቀኑበት አይደለም፡፡ ራስን ከህገ ወጥ ድርጊት በማራቅ ለአገር ሠላምና ልማት የሚበጁ ተግባራትን በማከናወን የዜግነት ግዴታን መወጣት ይገባል፡፡ ዘላቂ ሠላምን ለማረጋገጥ፤ኢኮኖሚያ ዕድገትን ለማፋጠን፤ የህዝቦችን አንድነት ለማጠናከር በሚረዱ ጉዳዮች ላይ ማተኮር ያስፈልጋል፡፡ የሚያፋጁንን ሳይሆን የሚበጁንን፣የሚያለያዩንን ሳይሆን የሚያስተሳስሩንን፣የሚያራርቁንን ሳይሆን የሚያቀራርቡንን ጉዳዮች እያጎላን መጓዙ ነው የሚጠቅመን፡፡ Read More

ሰበር ዜና!! ከ10 ሚሊዮን ዶላር በላይ ከአገር ሊወጣ ሲል በቁጥጥር ስር ዋለ |EBC

0

ከ10 ሚሊዮን ዶላር በላይ ከአገር ሊወጣ ሲል በቁጥጥር ስር መዋሉን የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን አስታወቀ፡፡

ኮሚሽኑ ከብሄራዊ መረጃና ደህነት፣ ከአዲስ አበባና ከኦሮሚያ ፖሊስ ጋር ሆኖ ህብርተሰቡን ማዕከል ባደረገ መልኩ በተከሄደው የጥቂት ቀናት ዘመቻ ገንዘቡ ከአገር ሊወጣ ሲል በቁጥጥር ስር ውሏል፡፡

ዛሬን ጨምሮ ባለፉት ጥቂት ቀናት በጥናት ላይ ተመርኩዞ በተካሄደው ዘመቻ ከ1ሺህ በላይ የነፍስ ወከፍና የቡድን ጦር መሳሪያ እንዲሁም 80 ሺህ የሽጉጥና ክላሽ ጥይቶች ወደ አገር ሊገቡ ሲል በቁጥጥር ስር መዋላቸውን የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽ ኮሚሽነር ጀነራል ዘይኑ ጀማል ለኢቲቪ ተናግረዋል፡፡

ከገንዘቡ በተጨማሪ በህገ ወጥ ድርጊቱ ላይ የተሳፉ ግለሰቦችን ፖሊስ በቁጥጥር ስር አውሎ ምርመራ እያደረገባቸው መሆኑንም ኮሚሽነሩ ተናግረዋል፡፡

ከ10 ሚሊዮን ዶላር በላይ ከአገር ሊወጣ ሲል፣ የጦር መሳሪያው ደግሞ ወደ አገር ሊገባ ሲል መያዙ በአገሪቱ ኢኮኖሚ ላይ ጫና ለመፍጠርና አገራዊ አለመረጋጋትን ለመፍጠር ያለመ የተቀናጀ ስራ መኖሩን ተገንዝቦ ፖሊስ ጥልቅ ምርመራ እያረገ መሆኑንም አመልክተዋል፡፡

አሁንም ከፖሊስ ጎን ሆኖ የተለመደ ትብብር ማድረጉን እንዲቀጥልም ኮሚሽነር ዘይኑ ጥሪ አቅርበዋል፡፡

ከዚህ በኋላም በተመሳሳይ መልኩ በጥናት ላይ የተመሰረተ እርምጃ መወሰድ እንደሚቀጥልም ተመልክቷል፡፡

ሪፖርተር፡ ጥላሁን ካሳ

በምሥራቅ ወለጋ የአራት ቀን ሬሳ አስነሳለው ብሎ መቃብር ያስቆፈረው ‘ነብይ’ በቁጠጥጥር ሥር ዋለ |BBC Amharic

0

አቶ በላይ ቢፍቱ የሊሙ ወረዳ ገሊላ ከተማ ነዋሪ ነበሩ። ባሳለፈነው ሰኞ ነበር በድንገተኛ አደጋ ህይወታቸው ያለፈው።

ቤተሰብ ሃዘን ተቀምጦ ሳለ ጌታያውቃል አየለ የሚባል ግለሰብ ለሟች ቤተሰቦች የመጸሃፍ ቅዱሱን አላዛር ታሪክ ከነገራቸው በኋላ ሟቹ በላይን እንደሚያስነሳ ይነግራቸዋል።

ከዚያም በላይን ከሞት እንደሚያስነሳ የቤተሰብ አባላቱን ካሳመነ በኋላ በላይ ወደተቀበረበት ወደ ሙሉ ወንጌል የመቃብር ስፍራ ይዟቸው ሄደ።

በቤተክረስቲያኗ ቅጥር ግቢ የነበሩት የሙሉ ወንጌል ቤተክርስቲያን ሰራተኛ የሆኑት አቶ ዲንሳ ደበላ ”ከመቃብሩ ስፍራ በላይ ከሞት ይነሳል የሚል ተደጋጋሚ ድምጽ ሰምቼ ምን እየተከናወነ እነደሆነ ለማጣራት ወደ ስፍራው ሄድኩ” ይላሉ።

እሳቸው እንደሚሉት ድርጊቱ የቤተክረስቲያኒቷን ስርዓት እንደሚጻረረ በምንገር ድርጊቱ እንዲቆም ሲያሳስቡ ከግለሰቦቹ ጥቃት ሊሰነዘርባቸው ሲል ሸሽተዋል።

ከዚያም ጌታያውቃል የተባለው ግለሰብ መቃብሩን አስቆፍሮ የሬሳ ሳጥኑን ከከፈተ በኋላ በተደጋጋሚ ”በላይ ተነስ” እያለ ሲጮህ ነበር።

በዚህ ብቻ የልተቆጠበው ይህ ግለሰብ የሬሳ ሳጥኑ ላይ ተዘርግቶ በመተኛት ‘ተነስ’ እያለ በተደጋጋሚ ድምጹን አሰማ።

እራሱን ነብይ እያለ የሚጠራው ይህ ግለሰብ ከላይ የተጠቀሰን ድርጊት ሲፈጽም የሚያሳይ ተንቀሳቃሽ ምስል በማህበራዊ ሚዲያ በርካቶች ሲቀባበሉት ውለዋል።

በመጨረሻም መልስ ያጣው ግለሰብ ”ምንም ማድረግ አይቻልም” ብሎ ከመቃብሩ ጉድጓድ ውስጥ ወጥቶ ሊሄድ ሲል ጉዳይን በአትኩሮት ሲከታተሉ የነበሩ የአከባቢው ሰዎች እና የቤተሰብ አባላት በግለሰቡ ድርጊት በመበሳጨታቸው ሊደበድቡት ተነሱ ሲሉ አቶ ዲንሳ ነግረውናል።

ዘግይቶ በአካባቢው የተገኘው ፖሊስ አቶ ጌታያውቃልን ከመደብደብ አትረፎት በቁጥጥር ስር አውሎታል። ”አሁን በቁጥጥር ስር ይገኛል” ሲሉ የሊሙ ወረዳ የፖሊስ አባል የሆኑት ኮማንደር ታደሰ አማኑ ነግረውናል።

”ግለሰቡ የፈጸመውን ድርጊት እያጣራን ነው። ነብይ ነኝ የሚለው ይህ ሰው በአካባቢው ያሉ የየትኛውም የቤተክረስቲያን አባል እንዳልሆነ አረጋግጠናል” ሲሉ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

ይህ ግለሰብ የወረዳው ጤና ቢሮ ባልደረባ ስለመሆኑም ከምንጮቻችን መረዳት ችለናል።BBC Amharic

Ethiopia |ለጀርባ ህመም የሚዳርጉን የየእለት ተግባራት

0

የታችኛው ጀርባ ክፍል ህመም በአለም አቀፍ ደረጃ ለአካል ጉዳተኝነት የሚዳርግ ሲሆን፥ ለጊዜው የህመም ማስታገሻ መዳሀኒት ከመውሰድ ባለፈ ተገቢው የአካል ብቃት እንቅስቃሴና ሌሎች ህክምናዎች እንደማይደረግላቸው አንድ ጥናት አመላክቷል።

ህሙማኑ ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቁ የቀዶ ህክምና፣ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ያደረጉና መርፌዎችን የወሰዱ ቢሆንም ከህመማቸው እንዳላገገሙ በጥናቱ ተረጋግጧል።

በዚህ ጉዳይ ላይ የተደረገው ጥናት የአውስትራሊያ አገር አቀፍ ጤና፣ የጤና ምርምር ምከር ቤት እና የኒውዚላንድ “ማስኩሎ እስኬለተል” የጥናት ውጤት ተመሳሳይ እንደሆነ ዘገባው አስረድቷል።

በአለም አቀፍ ደረጃ በጀርባ ህመም ምክንያት ከ540 ሚሊየን ህዝብ በላይ ለአካል ጉዳተኝነት የተጋለጠ ሲሆን፥ ከፈረንጆቹ 1990 በኋላ ችግሩ 50 በመቶ እንዳደገ ታውቋል።

ባለፉት አመታት ለበሽታው ህክምና የሚጠይቀው ወጪም እየጨመረ እንደመጣም ተጠቁሟል።

ከእድሜ መግፋትና ከአልተፈለገ የሰውነት ክብደት ጋር ተዳምሮ ችግሩ የበለጠ እየተስፋፋ እንደሆነም ተመላከቷል።

ከዘርፉ ከፍተኛ ባለሙያዎች ትክክለኛው የህክምና ዘዴ የሚታዘዝ እንደሆነ ቢታወቅም ለበሽተኞቹ የሚሰጠው ህክምና የህመም ማስታገሻ ከመስጠት የዘለለ አይደለም ተብሏል።

በአሜሪካ ሀገር ከ60 በመቶ በላይ የሆነው ህዝብ በታችኛው የጀርባ ክፍል ህመም የሚሰቃይ እንደሆነም ታይቷል።

በብሪታኒያ ከሊ ዩኒቨርሲቲ የዘርፉ ተመራማሪ የሆኑት ናዲኔ ፎስተር ለኤን ቢ ሲ እንደተናገሩት፥ በበርካታ ሀገራት የጀርባ ህመም ላለባቸው በሽተኞች የህመም ማስታገሻዎች ይታዘዛሉ።

የህመም ማስታገሻ መድሀኒቶችን ከሚወስዱ ህሙማን መካክል ከግማሽ በላዩ የጀርባ ህሙማን ናቸው ተብሏል።

እነዚህ መድሀኒቶች በአካል እንቅስቃሴ ህክምና ፈንታ ለህሙማኑ ስለሚሰጡ ህሙማኑ ከበሽታው ጋር ለረጅም ጊዜ እንዲኖሩ ወይንም ለአካል ጉዳት እንዲዳረጉ አድርጓል።

ጃማ እንተርናል ሜዲስን በተባለ የጥናት ቡድን በፈረንጆቹ 2016 ይፋ የተደረገ ጥናት እንደሚያሳየው፥ የህመም ማስታገሻ መዲሃኒቱን የወሰዱ 8 ሺህ ሰዎች ለተወሰነ ጊዜ ብቻ ህመማቸውን ከማስታገስ ያለፈ መፍትሄ አላገኙም።

ከባድ የአካል እንቅስቃሴ የሚጠይቅ ስራ ላይ የተሰማሩ፣ ከፍተኛ የጤና እክል ያለባቸው፣ አጫሾችና ላልተፈለገ የሰውነት ክብደት የተጋለጡ ሰዎች ከሌሎች የበለጠ ለጀርባ ህመም የተጋለጡ ናቸው ተብሏል።

ለህሙማኑ የሚመጥን የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ፣ የስነ ልቦነ ምክር አግልግሎት ማግኘት፣ መታሸትና ሌሎች ጎጂ ያልሆኑ ህክምናዎች ለውጥ የሚያመጡ እንደሆነ ጥናቱ ያስረዳል።

ጃማ እንተርናል ሜዲስን የተባለ የጥናት ቡደን በ2016 በወጣው ጥናት መሰረት ተከታታይ የአካል ብቃት እንቅስቃሴና ትምህርት አደጋውን እስከ 45 በመቶ ያህል መቀነስ ያስችላል ተብሏል።

Ethiopia |10 ህይወታችንን ሊቀይሩልን የሚችሉ ልምዶቻችን

0

በአንድ ሳምንት ውስጥ ጥርት ያለ ቆዳን ለመጎናፀፍ የሚያስችሉ 5 ዘዴዎችን እንሆ።
1.አንድ ንፁህ ፎጣ ያዘጋጁ፣ ውሃ ያሙቁና ፎጣውን በመንከር ፊትዎን ለተወሰኑ ደቂቃዎች ይሸፍኑበት።ይህም በፎጣው ላይ ያለው ውሃ እና እንፋሎት በቆዳዎ ቀዳዳዎች ላይ ያለውን ቆሻሻ ለማፅዳት ይጠቅማል።ነገርግን ውሃው የፊትዎን ቆዳ እንዳይጎዳ ከሚፈለገው መጠን በላይ መፍላት የለበትም።

2.በመቀጠል እጅዎን አንቲባዮቲክ ሳሙናን በመጠቀም በሚገባ ያፅዱ ፤ ይህም በእጅዎ ላይ የሚገኙ ጀርሞችን ለማስወገድ ያግዛል፤ ፊትዎን በሚገባ ባለፀዱ እጆች ለማፅዳት መሞከር ከጥቅሙ ጉዳቱ ያይላልና ጥንቃቄ ያድርጉ።\ፎጣውን ከፊትዎ ላይ በማንሳት የፊት ማፅጃ ካለዎት እርሱን በመጠቀም ለብ ባለ ውሃ ይታጠቡ፥ አልያም ፀረባክቴሪያ ሳሙናዎችን መጠቀም ይችላሉ።

3.ሁለት ማንኪያ ስኳርና ሁለት ማንኪያ የሞቀ ውሃን በትንሽ ሳህን ያዋህዱና በደንብ ከተዋሃደ በኋላ ተጨማሪ አንድ ማንኪያ ስኳር ይጨምሩበት፣ መልሰው ስኳርና ውሃውን በደንብ ያዋህዱት።ዚያም እጅዎን በንፁህ ውሃ ካረጠቡ በኋላ የቀላቀሉትን የስኳርና ውሃ ውህድ ፊትዎን በደንብ ይቀቡት።ከተቀቡ በኋላ ጉንጭዎን፣ ግንባርዎን እና መላ ፊትዎን ክብ እየሰሩ ለአንድ ወይም ለሁለት ደቂቃ ይሹት፣ ከዚያም ለብ ባለ ውሃ ያለቅልቁት።

4.ፊትዎን ታጥበው ሲጨርሱ 10 ማንኪያ ሎሚ እጅዎ ላይ በመጭመቅ ፊትዎን ለ10 ሰከንድ ያህል ያዳርሱት፣ ይህም በፊትዎ ቀዳዳ ላይ የቀሩ ቆሻሻዎችን ሙልጭ አድርጎ ለማስወገድ ፍቱን ነው፣ ይህ የማቃጠል ስሜት ስለሚኖረው ለተወሰኑ ሰከንዶች መታገስ ይኖርብዎታል፤ ይህም የቶነር አገልግሎትን የሚተካ ይሆናል።

5.በመጨረሻም ቀዝቃዛ ውሃን በመጠቀም ፊትዎ ላይ በመርጨት እንደቀድሞው ክብ እየሰሩ ለተወሰኑ ሰከንዶች ይሹት ፤ይህ ሂደትም ፊትዎ ላይ የሚገኙ ባክቴሪያዎችንና ቆሻሻዎችን በማስወገድ ንፁህ ፣ ለስላሳ እና ጥርት ያለ ቆዳ እንዲኖርዎት ያደርጋል።ይህንን በየቀኑ ለአንድ ሳምንት በማድረግ ውጤቱን ማየት ይችላሉ።

ምንጭ፦FBC

በዋሺንግተን ዲሲ የሁለቱን ሲኖዶሶች ለማስታራቅ አዲስ አበባ ለመጡት አባቶች የተደረገ አቀባበል

0

ዛሬ ዛሬ አንድ ሕንፃ ጀምሮ ለማጠናቀቅ ዘለግ ያሉ ዓመታትን መጠበቅ ግድ የሆነ ይመስላል፡፡ መሰረታቸው ወጥቶ፣ ምሰሶዎች ቆመው፣ ግድግዳዎች ተገንብተው የማጠቃለያ ሥራቸው ተከናውኖ ለአገልግሎት እስኪበቁ አስር ዓመታት የሚያስቆጥሩ ረጃጅም ህንፃዎች የመኖራቸውን ያህል፤ በአጭር ጊዜ ሊጠናቀቁ የሚችሉ ግንባታዎችም በሰበብ አስባቡ እየዘገዩ ‹‹ቆሞ ቀር›› የሚለው ስያሜ ሲሰጣቸው ይስተዋላል፡፡
የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል የመንግሥት ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት በማህበራዊ ድረ ገፁ ያሰፈረው መረጃ ለዓመታት የ ‹‹እናቴ መቀነት አደናቀፈኝ›› በሚል ሰበብ ሳይጠናነቀቁ ለሚቆዩ ህንፃዎች ትምህርት የሚሰጥ ይመስላል፡፡ እንደ ዘገባው ኢጣልያ አገራችን ላይ ወረራ ፈጽማ ለአምስት ዓመታት በቆየችበት ዘመን አንድ ህንፃ በአንድ ቀን ተጠናቅቆ ለአገልግሎት በቅቷል፡፡
ህንፃው በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል በቆራሄይ ዞን በሻይጎሽ ወረዳ የሚገኝ ሲሆን፤ የወራሪው ሠራዊት የጦር መሪ ለነበረው ማርሻል ግራዚያኒ በፅህፈት ቤትነት እንዲያገለግል መሰራቱ ይነገራል፡፡ የኢጣሊያን ኃይል ኢትዮጵያን ለመውረር ባደረገው እንቅስቃሴ ከምስራቁ የሀገሪቱ ክፍል የኢትዮጵያ ሶማሌ አካባቢን ተቆጣጥሮ በስፍራው በቆየበት ወቅት፤ ለአስተዳደር እንዲያመቸው የተለያዩ ግንባታዎችን እንዳከናወነ ይታወቃል። ከእነዚህ አንዱ የሆነው በአንድ ቀን የተጠናቀቀ ህንፃም ማርሻል ግራዚያኒ በፅህፈት ቤትነት ለተወሰነ ጊዜ እንደተገለገለበት ዛሬም በህይወት ያሉ የአካባቢው ሽማግሌዎች ያወሳሉ።
በወቅቱ በወራሪዊ የኢጣልያ መንግሥት በሻይጎሽ ወረዳ የተሰራው ህንፃ በ24 ሰዓት መጠናቀቁን የሚገልፁት የሀገር ሽማግሌዎቹ፤ በዚህ አጭር ጊዜ ተሠርቶ ሊጠናቀቅ የቻለው፤ በርካታ የሰው ኃይል እና ባለሞያዎች ስለተሳተፉበት ነው፡፡
ሕንፃው ሙሉ በሙሉ በድንጋይ እና ሲሚንቶ የተሠራ ከመሆኑም በተጨማሪ የበረንዳው ቋሚ ከትልቅ ወጥ ድንጋይ የተሰራ ነው፡፡ በግንባታው ምንም አይነት ብረት ጥቅም ላይ አልዋለም። አካባቢው ከክልሉ ዋና ከተማ ጅግጅጋ በ295 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል፡፡
ይህ ታሪካዊ ህንፃ በአሁኑ ወቅት ምንም አይነት አገልግሎት የማይሠጥ ሲሆን፤ ካለው ታሪካዊ ዳራ እና ዕድሜ አንፃር የሚመለከ ተው አካል የቅርስ ጥበቃና ከለላ ቢያደርግለት የቱሪስት መዳረሻ መሆን ይችላል።

በረሃን በጭፍን

ከተለመደው የሰዎች ተግባር ወጣ ያሉ ድርጊቶችን የሚፈፅሙ በርካታ ሰዎች እንዳሉ ይታወቃል፡፡ በሚፈፅሟቸው ድርጊቶች ምክንያትም የብዙዎችን ቀልብ መሳባቸው አይቀርም፡፡ ታዲያ እነዚህ ሰዎች አስደናቂና ግራ የሚያጋቡ ድርጊቶችን ሲፈፅሙ አንዳንዴም ራሳቸውን ለአደጋ አጋልጠው በመሆኑ አድናቆቱ ይጠፋና መሳቀቅ ይመጣል፡፡ ይህን አስደናቂና ለየት ያሉ ተግባራትን የሚፈፅሙ ሰዎችን ስራ የሚመዘግብ የዓለም ድንቃድንቅ መዘገብ ተዘጋጅቷል፡፡ እነዚህ ሰዎች በዓለም ድንቃድንቅ ባህረ መዝገብ ከመስፈራቸውም ባሻገር ዝናና ገንዘብን አትርፈዋል፤ ሀገራቸውንም አስጠርተዋል፡፡ አልፎ አልፎም ቢሆን በሀገራችንም ጥቂት የማይባሉ ሰዎች አስገራሚ ድርጊቶችን ሲፈፅሙ ለመታዘብ ችለናል፡፡
እንዲህ አይነቱን ድንቅ ተግባር በአብዛኛው የሚፈፅሙት ሙሉ አካል ያላቸው ቢሆኑም አንዳንዴ አካላቸውን ያጡ ሰዎች ይህንኑ አስደናቂ ተግባር መልሰው ሲፈፀሙ መመልከት የበለጠ ያስገርማል፡፡ ትናንት ኦዲቲ ሴንትራል የተሰኘው የመዝናኛና አስገራሚ ዜናዎች ድረ-ገፅ ያወጣው መረጃ እንደሚያሳየው አካል ጉዳተኞችም ድንቃድንቅ ተግባሮችን ለመፈፀም ልባቸው ብርቱ መሆኑን የሚያረጋግጥ ነው፡፡

እንደዘገባው ከሆነ አልበርት ቴሲየር የተሰኘው ማየት የተሳነው ፈረንሳዊው መምህር 140 ኪሎሜትር የሚረዝመውን ‹‹ሳላር ዴ ኡዩኒ›› የተሰኘውን የዓለማችን ትልቁ ጨዋማ የቦሊቪያ በርሃን ለማቋረጥ ዝግጅቱን አጠናቋል ይለናል፡፡ ቴሲየር የዓይን ብርሃኑን ሙሉ በሙሉ ከማጣቱ በፊት በሀገሩ ፈረንሳይ ማየት የተሳናቸው ተማሪዎችን ረጃጅም ቦታዎች እንዲጓዙ ሲያስተምር መቆየቱ ይህን ግዙፍ በርሃ ለማቋረጥ እንዳነሳሳው ተናግሯል፡፡ ለዓመታትም በርካታ ልምምድ ሲያደርግ እንደቆየ ገልፀዋል፡፡
አካለ ሙሉ ሰዎች ብቻ ሳይሆኑ አካል ጉዳተኞችም አስደናቂ ነገሮችን ማድረግ እንደሚችሉ ለዓለም ማሳየት እንደፈለገና የሚጓዝበትን ርቀት ደህንነት ከሚቆጣጠሩ የእርዳታ ቡድን ውጭ በባለድምፅ ጂ ፒ ኤስ በመታገዝ ጉዞውን ለብቻው እንደሚያከናውንም ነው መምህሩ ያስታወቀው፡፡
ቴሲየር የበረሃ ጉዞውን ለአንድ ሳምንት እንደሚያከናውን በዘገባው የተጠቀሰ ሲሆን፤ አደለም ለእርሱ ሙሉ አካል ላለው ሰው እጅግ ፈታኝ የሆነውን ጨዋማ በረሃ በእግሩ በማቋረጥ በቀን 20 ኪሎሜትር እንደሚሸፍን ተስፋ ተደርጓል፡፡ ምንም እንኳን ‹‹ሳላር ዴ ኡዩኒ›› የተሰኘው ይህ በርሃ ከባህር ጠለል በላይ በ3 ሺ 650 ሜትር ከፍታ ላይ የሚገኝ ቢሆንም ከዜሮ በታች 3 ዲግሪ ሴልሺየስና ከዜሮ በላይ እስከ 20 ዲግሪ ሴሊሸየስ የሚደርሰው ተለዋዋጭ የሙቀት መጠን ፈረንሳዊውን ልበ ብርሃን ይፈትነዋል ተብሎ ተገምቷል፡፡
ይኽው ማየት የተሳነው መምህር ጉዞው የበለጠ አስቸጋሪ እንዲሆን ሊካ ከተሰኘቸው መንደር አንስቶ ኮሊቻኒ ወደተሰኘቸው መንደር 140 ኪሎሜትር የሚዘልቀውን በረሃማ መንገድ መምረጡም አካል ጉዳተኛ ሆኖ ምን ያህል ከተፈጥሮ ጋር ለመጋፈጥ ዝግጁ መሆኑን የሚያሳይ ነው ሲል ዘገባው ይገልፃል፡፡ መምህሩ ለጉዞ የሚጠቅሙትን የታሸጉ ውሃዎች፣ የመተኛ ፍራሽና ሌሎች ቁሳቁሶችን የሚይዝ ሲሆን የጤና እክል ቢያጋጥመው ከኋለው የሚከተለው የግል ሃኪምና የእርዳታ ቡድን እንዳለ ተገልፀዋል፡፡
_ ቴሲየር ጉዞውን ሲያደርግ እርሱ በእጁ በሚይዘው የሳተላይት ሬዲዮ አማካኝንት ርዳታ እንዲደርግለት ለቡድኑ እስካልጠየቀ ድረስ ራቅ ብለው ብቻ እንዲከተሉትና ምንም አይነት እርዳታ እንዳይሰጡት ተናግሯል፡፡ በእጁ በያዘው ጂ ፒኤስ አማካኘነትም እርዳታ ፈልጎ በሳተላይት ሬዲዮ ቢያሳውቃቸው እርሱ ያለበ ቦታ ላይ በቀላሉ በመገኘት እንደሚችሉም አሳውቋል፡፡
‹‹ሳላር ዴ ኡዩኒ›› የተሰኘው የቦሊቪያ በርሃ ዋነኛ የቱሪስት መዳረሻና 10 ሺ 552 ስኩዌር ኪሎሜት የሚሸፍነው ቦታ ከ50 እስከ 70 በመቶ የሚደርሰውን የዓለማችን ሊቲየም የተሰኘው ማእድን ክምችት መገኛም እንደሆነ በዘገባው ተጠቅሷል፡፡ Read More

Sheger Shelf – ሐምሌ 13፣2010 በአንዷለም ተስፋዬ

0

 

ከድሬዳዋ ወደ አዲስ አበባ ይጓዝ በነበረ የድሬዳዋ ከተማ መገናኛ ብዙኃን የጋዜጠኞች ቡድን አባላት ላይ በተፈጸመ ድብደባ የቡድኑ ሾፌር አቶ ሱሌይማን አህመድ ከቀናት የሕክምና ክትትል በኋላ ሕይወታቸው ማለፉ ታወቀ፡፡

ቅዳሜ ሐምሌ 7 ቀን 2010 ዓ.ም. በአዲስ አበባ የተደረገውን የኤርትራ ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂን አቀባበል ሥነ ሥርዓት ለመዘገብ የጋዜጠኞች ቡድን ወደ አዲስ አበባ እየመጣ በነበረበት ወቅት ሚኤሶ ከተማ ላይ ሲደርሱ በተሰባሰቡ ወጣቶች የቡድኑ አባላት ጥቃት ደርሶባቸው እንደነበር መዘገባችን ይታወሳል፡፡

ጥቃቱን የፈጸሙት ግለሰቦች፣ ‹‹እናንተ (በተለይም ኦሮሚኛ ቋንቋ የሚችሉትን ጋዜጠኞች) ገንዘብ ተከፍሏችሁ እየሰለላችሁ ነው፤›› በሚል ሁሉንም የቡድኑ አባላት የጅምላ ጥቃት እንዳደረሱባቸውም ይታወሳል፡፡

በድብደባው ጭንቅላታቸውና ጎናቸው ላይ ከፍተኛ የሆነ ጉዳት ደርሶባቸው የነበሩት አቶ ሱሌይማን፣ በድሬዳዋ ድል ጮራ ሆስፒታልና በሐረር ከተማ ሕይወት ፋና ሆስፒታል የሕክምና ዕርዳታ ቢደረግላቸውም ሕይወታቸውን ማትረፍ አልተቻለም፡፡

አቶ ሱሌይማን ወደ አዲስ አበባ፣ ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ለመላክ ታስቦ የነበረ ቢሆንም፣ በቤተሰቦቻቸው ጥያቄ ወደ ሐረር መላካቸውን ለሪፖርተር የገለጹት የድሬዳዋ መገናኛ ብዙኃን ኤጀንሲ ኃላፊ አቶ ሐሰን ኢጌ፣ በመጨረሻ ሐሙስ ሐምሌ 12 ቀን 2010 ዓ.ም. 5፡00 ሰዓት አካባቢ ሕይወታቸው ሊያርፍ ችሏል ብለዋል፡፡

ጋዜጠኞቹ ላይ በደረሰው ጥቃት እስካሁን የፖሊስ ምርመራ አለመጀመሩንም ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮች ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡

የ37 ዓመቱ አቶ ሱሌይማን የሦስት ልጆች አባት ሲሆኑ፣ ከነፍሰጡር ሚስታቸው አራተኛ ልጅ ይጠብቁ ነበር፡፡ አቶ ሱሌይማን በኤጀንሲው ከአምስት ዓመታት በላይ አገልግለዋል፡፡

#EBCበአዲስ አበባ ቦሌ ኢምፔሪያል አካባቢ እየተገነባ ያለው የብሄራዊ ስታድየም የመጀመሪያ ምዕራፍ ግንባታ

0

በአዲስ አበባ እየተገነባ ያለው የብሔራዊ ስታድየም የመጀመሪያ ምእራፍ ግንባታ ተገባደደ።

የወጣቶች እና ስፖርት ሚኒስቴር እንዳስታወቀው፥ በቻይና ስቴት ኮንስትራክሽን ኢንጅነሪንግ ኩባንያ እና የኤም ኤች ኢንጅነሪንግ አማካሪ ድርጅትነት እየተከናወነ ያለው የስታድየሙ ግንባታ የመጀመሪያ ዙር በመገባደድ ላይ ይገኛል።

የብሄራዊ ስታድየሙ የፕሮጀክት አስተባባሪ አቶ ጥበቡ ጎርፉ የመጀመሪያ ዙር ግንባታ ለማከናወን 2 ነጥብ 4 ቢልየን ብር በጀት ተመድቦለት በመገንባት ላይ እንደሚገኝ ገልፀዋል።

በአሁኑ ሰዓትም የመጀመሪያ ምዕራፍ የስታድየሙ ግንባታ 82% መድረሱን ነው ያመለከቱት።

ሚኒስቴሩ የመጀመሪያ ምዕራፍ ግንባታን በእቅዱ መሰረት ሰኔ ወር ላይ እንደሚያጠናቅቅ ቀደም ብሎ ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ተናግሮ ነበር።

አሁን ላይ ሁለተኛውን ምእራፍ ግንባታ ለማካሄድም አስፈላጊው የቅድመ ዝግጅት ስራዎች እየተከናወኑ እንደሚገኙ አቶ ጥበቡ ጎርፉ ተናግረዋል።

አዲስ አበባ ቦሌ ክፍለ ከተማ እየተገነባ ያለው ብሄራዊ ስታዲየም የመጀመሪያ ዙር ግንባታ ከተጠናቀቀ በኋላ በሁለተኛው ምእራፍ ስታዲየሙን ጣራ የማልበስ፣ ወንበር መግጠም፣ የካሜራ እና ሌሎች ዲጂታል ስርዓቶችን የመግጠም ስራ ይከናወናል።

በሶስተኛው ምእራፍ ደግሞ ከስታዲየሙ ውጭ ለማህበረሰቡ አገልግሎት የሚሰጡ እንደ መዋኛ ገንዳ እና ሌሎች መዝናኛ ስፍራዎች ግንባታ ይካሄዳል።

በአደይ አበባ ቅርፅ እየተገነባ ያለውና 60 ሺህ ተመልካቾችን የመያዝ አቅም ያለው ይህ ስታዲየም ግንባታው የተጀመረው ታህሳስ 26 ቀን 2008 ዓመተ ምህረት ነው። FBC

የጃፓኑ አይሲዙ ሞተርስ በኢትዮጵያ መገጣጠሚያ ፋብሪካ ሊያቋቁም ነው |Reporter

0

የጃፓኑ አይሱዙ ሞተርስ ኩባንያ በሽያጭ ወኪሉ በኩል ይፋ ባደረገው መረጃ መሠረት፣ የኩባንያው ተሽከርካሪዎች የሚገጣጠሙበት ፋብሪካ በኢትዮጵያ ሊተከል ዝግጅት እየተደረገ ነው፡፡

ኢቶቹ ኮርፖሬሽን የአይሱዙ ሞተርስ ኩባንያ የሽያጭ ዘርፍን የሚመራ አጋር ኩባንያ ሲሆን፣ ለበርካታ ዓመታትም በኢትዮጵያ የንግድ ወኪል ቅርንጫፉን በመክፈት የአይሱዙ ተሽከርካሪዎችን ወደ ኢትዮጵያ በማስመጣት ለገበያ ከሚያቀርቡ የአገር ውስጥ ወኪሎች ጋር እየሠራ ይገኛል፡፡ በኢትዮጵያ የኢቶቹ ኮርፖሬሽን የአውቶሞቢል ዘርፍ ሥራ አስኪያጅ አቶ ከሳቴ ብርሃን መንግሥቴ ለሪፖርተር እንዳብራሩት፣ የአይሱዙ መኪኖች የሚገጣጠሙበት ፋብሪካ በቅርቡ ሥራ ይጀምራል፡፡

መገጣጠሚያ ፋብሪካው በአገር ወኪሎች አማይነት የሚገነባ ሲሆን፣ የፋብሪካው አምሳያ (ፕሮቶታይፕ) ዲዛይን ለአይሱዙ ወኪሎች ተልኮ ሥልጠናም ጭምር ስለመሰጠቱ ከአቶ ከሳቴ ብርሃን ለመረዳት ተችሏል፡፡ የመገጣጠሚያው ሙሉ የዲዛይን ዝግጅት በዚህ ዓመት እንደሚጠናቀቅም ተጠቅሷል፡፡ ይሁንና የሚተከለው ፋብሪካ አቅምና በዓመት ምን ያህል ይገጣጥማል የሚሉት ጉዳዮች ላይ ወደፊት ምላሽ እንደሚሰጥባቸው ገልጸዋል፡፡

በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ ዓመታዊ ሽያጩ ከ3,000 በላይ የሚገመተው የአይሱዙ ሞተርስ፣ ከዚህ ውስጥ በመደበኛው መንገድ ማለትም በኢቶቹ በኩል ሽያጫቸው የሚከናወነው ተሽከርካሪዎች ቁጥር 800 ገደማ ይገመታል ያሉት አቶ ከሳቴ ብርሃን፣ በየጊዜው ዕድገት የታየበት የአይሱዙ መኪኖች አቅርቦት በኢትዮጵያ መመዝገቡን ገልጸዋል፡፡

ኩባንያው በውጭ ምንዛሪ እጥረት ምክንያት እንደገበያው ፍላጎት መጠን ማቅረብ እንዳልቻ የጠቀሱት ኃላፊው፣ በኢትዮጵያ ለረጅም ጊዜ አጋሩ ከነበረው ከጄነራል ሞተርስ ኮርፖሬሽን በተጨማሪ ካኪ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ኩባንያን ጨምሮ ሌላ ሦስተኛ ወኪል ኩባንያም የአይሱዙ ተሽከርካሪዎችን በኢትዮጵያ ለማከፋፈል ስምምነት መፈጸማቸውን አስታውቀዋል፡፡

በአሁኑ ወቅት ኤፍኤስአር እንዲሁም ኤንፒአር የተሰኙትን የአይሱዙ ሞዴል የጭነት መኪኖች ለኢትዮጵያ ገበያ እያቀረበ የሚገኘው ኩባንያ፣ ወደፊት ኤፍቪአር 23 እንዲሁም ኤፍቪአር 33 የተባሉ አዳዲስ ሞዴሎችን ለማቅረብ መዘጋጀቱን አስታውቋል፡፡ እነዚህ የሥራ ተሽከርካሪዎች በተለይ የታሸገ ውኃ ለሚያመርቱና ለሌሎችም ተመራጭ ስለመሆኑ ተጠቅሷል፡፡ ከእነዚህ በተጨማሪም የአይሱዙ ምርት የሆኑ አውቶቡሶችን ለኢትዮጵያ ገበያ ለማስተዋወቅ ፍላጎት ስለመኖሩም ተጠቅሷል፡፡

ላለፉት 50 ዓመታት በኢትዮጵያ የአይሱዙ ምርቶችን ሲያቀርብ የቆየው ኢቶቹ ኮርፖሬሽን፣ ከኢትዮጵያም ሰሊጥና ቡና በመላክ እየተሳተፈ እንደሚገኝ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡

በተያያዘ ዜና ባለፈው ሳምንት መጨረሻ ቀናት ውስጥ በተካሄደው የጃፓንና የኢትዮጵያ ኩባንያዎች የንግድ ግንኙነት ፎረም፣ አይሱዙን ጨምሮ አምስት የጃፓን ኩባንያዎች ለኢትዮጵያ ግብርና ተጠቃሚ ያሏቸውን ምርቶች አስተዋውቀው ነበር፡፡ ቶፕኮን የሰኘው ኩባንያ ያቀረባቸው ቴክሎጂዎች በግብርናው መስክ ‹‹ፕሪሲሽን አግሪካልቸር›› እየተባሉ የሚታወቁና የዘመኑ ቴክኖሎጂ ዕድገት የደረሰባቸውን ደረጃዎች ያካተቱ ውጤቶች ነበሩ፡፡

‹‹ክሮፕስፔክ›› የተሰኘው የኩባንያው ቴክኖሎጂ፣ የማዳበሪያ አጠቃቀምን፣ የፀረ ተባይና የፀረ አረም አመጣጠንን፣ የውኃ ልኬትንና ሌሎችም ተጓዳኝ ግብዓቶችን በማመጣጠን ለሰብል ምርት እርሻ የሚያግዝ ቴክኖሎጂ ስለመሆኑ ተብራርቷል፡፡ ይህ ቴክኖሎጂ በትራክተርና በሌሎችም የእርሻ መሣሪዎች ላይ ተገጥሞ የሚሠራ ነው፡፡ ማሩቤኒ የተሰኘው ሌላኛው የጃፓን ኩባንያም በኢትዮጵያ የረዥም ጊዜ ቆይታ ያለውና በንግድ ዘርፍ በተለይ በቡና ላኪነት እየተሳተፈ የሚገኝ ሲሆን፣ በጃፓን ከማዳበሪያ አምራችነት ጀምሮ በልዩ ልዩ የኬሚካልና የፕላስቲክ አምራችነት የገዘፈ ስም አለው፡፡ ለአበባ፣ አትክልትና ፍራፍሬ ዘርፍ የተሻለ ጥቅም ሊሰጥ የሚችል ግሪን ሐውስ የፕላስቲክ ሼድ እንደሚያመርትና ይኼንኑ ምርትም ለኢትዮጵያ ገበያ ለማቅረብ እንደሚፈልግ አስታውቋል፡፡

ሌሎችም ኩባንያዎች ምርቶቻቸውን ያስተዋወቁበትንና ከኢትዮጵያ ኩባንያዎች ጋር ሐሳብ የተለዋወጡበትን መድረክ ያዘጋጀው ጃፓን ኤክስተርናል ትሬድ ኦርጋኒዜሽን (ጄትሮ) የተሰኘው መንግሥታዊ ተቋም ነው፡፡ ይህ ተቋም በኢትዮጵያ ቢሮውን የከፈተው በቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ ጥያቄ ሲሆን፣ የጃፓኑ ጠቅላይ ሚኒስትር ሺንዞ አቤ የአቶ ኃይለ ማርያምን ጥያቄ በመቀበል ተቋሙ ቅርንጫፉን በኢትዮጵያ እንዲከፍት መፍቀዳቸውን ሪፖርተር መዘገቡ ይታወሳል፡፡

የጄትሮ ኢትዮጵያ ኃላፊ ታካኦ ሴኪ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ ኩባንያው በኢትዮጵያና በጃፓን ኩባንያዎችና ኢንቨስተሮች መካከል የኢንቨስትመንትና የንግድ መረጃዎችን ያሠራጫል፡፡ ከዚህ ባሻገርም የጃፓን ባለሀብቶች በኢትዮጵያ ኢንቨስት እንዲያደርጉ የሚያዙ ድጋፎችን በመስጠት ያግዛል፡፡ በዚህ ሒደት ቶሞኒየስ የተሰኘው የጃፓን ኩባንያ በቦሌ ለሚ ሁለት የኢንዱስትሪ ፓርክ ውስጥ የራሱን ፓርክ ለመሥራት ከ30 ሔክታር በላይ መሬት መጠየቁንና ከኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን ጋር ባለፈው ዓመት ስምምነት መፈረሙም ይታወሳል፡፡ ይህም ሆኖ የጃፓን ኩባንያዎች በኢትዮጵያ ኢንቨስት ለማድረግ ያላቸው ተነሳሽነት ዝቅተኛ ስለመሆኑ ሲገለጽ ቆይቷል፡፡ ለዚህ ዋናው ምክንያትም ባለሀብቶቹ ስለኢትዮጵያ ያላቸው ግንዛቤና መረጃ ዝቅተኛ በመሆኑ እንደሆነ ይነገራል፡፡